‘Ruiters’ van Roesen komen thuis

Voortaan zijn in M – Museum Leuven de ‘Ruiters’ van Roesen te bezichtigen, twee nieuwe Vlaamse topstukken. Het gaat om unieke middeleeuwse retabelfragmenten van een uitzonderlijke kwaliteit. Viceminister-president enminister van Cultuur Sven Gatz besliste in het kader van het Topstukkendecreet om de stukken aan te kopen. Hij geeft ze in langdurige bruikleen aan M.

“De Leuvense retabelfragmenten zijn Vlaamse topstukken om verschillende redenen”, zegt minister Sven Gatz. “Ze zijn uniek omdat ze een duidelijke signatuur dragen. Dat is erg uitzonderlijk voor dergelijke beelden. Bovendien is het snijwerk van een uitzonderlijk hoog niveau. De detaillering van de gezichten van ruiters en paarden, maar ook van het tuig van de paarden en de wapenrusting en maliënkolders is bijzonder fijn uitgewerkt.”

M is beheerder bij uitstek

Minister Gatz oordeelde dat M de meest aangewezen instelling is om de stukken te beheren.  

“M is hét museum in Vlaanderen dat zich op internationaal niveau als kenniscentrum rond middeleeuwse beeldhouwkunst profileert en ook als dusdanig erkend wordt. De instelling heeft alle expertise in huis om de aangeworven topstukken verder te onderzoeken, documenteren, conserveren en aan het publiek te tonen”, aldus de minister. 

“Bovendien vormen de twee ruiterfragmenten een logische aanvulling op de rijke collectie middeleeuwse beeldhouwkunst die M beheert en die tot de beste van het land kan gerekend worden. M kent intussen ook een lange traditie van tentoonstellingen, wetenschappelijk onderzoek en publicaties rond middeleeuwse beeldhouwkunst. De nieuwe aanwinsten zijn er dus in uitstekende handen.” 

Bekroning van vijf jaar intensief werk
Denise Vandevoort, Voorzitter van M: “De verwerving van deze topstukken door de Vlaamse Gemeenschap en het feit dat ze in het beheer van M komen, is een bekroning van vijf jaar intensief werk op het vlak van middeleeuwse beeldhouwkunst door de experten van M.”

“De verworven stukken passen trouwens perfect in M: ze zijn, net als het museum, verankerd in de regio Leuven maar spelen tegelijk op internationaal niveau een wezenlijke rol. Ze komen nu terecht in een collectie waar ze vergezeld zijn van andere Vlaamse topstukken en beeldhouwwerk uit dezelfde traditie. Als schepen van cultuur van de stad Leuven kan ik zeggen dat de aanwinst van de Vlaamse Gemeenschap een motivatie is voor de stad om ook van haar kant inspanningen te blijven leveren om onze collectie verder uit te breiden en te veredelen”, aldus Vandevoort.

Over de retabelfragmenten
De retabelfragmenten dateren uit het begin van de 16deeeuw en zijn door de Leuvense beeldhouwer Hendrik Roesen vervaardigd uit eikenhout. Ze stellen vier Romeinse ruiters voor. Ooit maakten ze deel uit van een groter passieretabel, bedoeld om op een kerkaltaar te staan. De ruiters flankeerden daarin een centraal beeld van de kruisiging van Christus. 

Door hun uitzonderlijke snijwerk behoren deze ruiters tot het allerbeste dat de Brabantse retabelkunst van het begin van de 16de eeuw te bieden heeft. Het is uitzonderlijk dat de retabelfragmenten toegeschreven kunnen worden aan een middeleeuwse beeldhouwer die bekend is uit de archieven. Dit zal de onderzoekers van M in staat stellen om het overgebleven oeuvre van de kunstenaar opnieuw samen te brengen. Ook artistiek is Hendrik Roesen een sleutelfiguur. Hij was degene die de elitaire beeldcultuur uit Brussel democratiseerde en lag zo mee aan de basis van de golden agevan de Brabantse retabelkunst in het begin van de 16deeeuw. 

De retabelfragmenten zijn nog tot 19 april 2020 te bekijken in M als deel van de collectiepresentatie ‘Verzamelen is een kunst’. Daarna gaan ze even het museumdepot in voor verder onderzoek. Ze  komen terug in 2021 voor een collectiepresentatie rond Hendrik Roesen.

Contacteer ons
Hanne Grégoire M-Museum
Eva Vanhengel Woordvoerster minister Sven Gatz
Hanne Grégoire M-Museum
Eva Vanhengel Woordvoerster minister Sven Gatz
Over Sven Gatz

Sven Gatz
Brussels minister voor Financiën, Begroting, Ambtenarenzaken en Meertaligheid
Vlaams minister van Brusselse Aangelegenheden
Koolstraat 35
1000 Brussel